Happy people

Mothiba werkt in Maseru, zijn vrouw studeert in Roma. Hun kind woont bij opa en oma. Ze zien elkaar dus niet doordeweeks. Deze avond echter wel omdat zij voor een dag in Maseru moest zijn. Blije mensen met dromen.....

Handgebaren

Tijdens de vele gesprekken met Phatela en familie wordt er vaak gebruik gemaakt van gebaren.
Voordat we weer vertrokken moest er op initiatief van Phatela nog even worden gepraat over de twee verschillende werelden in Lesotho. Die van de regering en die van de chiefs. Met de koning als alwetende die boven de partijen staat. Hand open is het gebaar voor mensen die eerlijk en recht door zee zijn. Hand toe voor mensen die iets achter houden en hand afwisselend open en toe voor mensen die met de wind mee waaien. Tijdens ons laatste gesprek inzake de politieke situatie was de hand meer toe als open, maar dat komt voor in de meeste landen niet waar!!

Googlen in Lesotho

Wat we graag wilden weten is hoe het met water rechten, boreholes en koop van grond zit in Lesotho. Dit wordt belangrijk als eind volgend jaar blijkt dat het mogelijk is om druiven te verbouwen en wijn te maken in Lesotho. Dan willen we namelijk meer gaan planten en hebben dus water en land nodig. Met deze "zoek opdracht" samen met Phatela en Mothiba in de auto naar Maseru, de hoofstad van Lesotho. Phatela wist niet waar het ministerie van water affairs zat in de hoofstad, maar al snel kwam de oplossing. "Follow that truck" zei hij ineens, wijzend naar een vrachtwagen 400 meter verder weg. Wat wil hij nou dacht ik. Het bleek de truck te zijn die boreholes slaat in Lesotho.Na een kort gesprek met de chauffeur wisten we waar we naar toe moesten. Ook een vorm van Googlen dus! De gesprekken bij de ministeries verliepen voorspoedig. Prettige mensen die wisten waar ze het over hadden. We mochten zelfs de aanvraag opstellen in het kantoor van een van de ambtenaren en zo hadden we op het eind van de ochtend water rechten en een borehole aangevraagd en wisten wij dat buitenlanders in de vorm van een joint venture land konden kopen in Lesotho (Lease hold van 60 jaar). Goed nieuws. Nu kunnen we ons dus helemaal richten op het verkrijgen van een gezonde oogst en hopenlijk een eerste heel kleine batch van mooie wijn. 

Een bijzondere familie

De familie Thamea woont al generaties lang in hun dorp, Ha-ntsi. Phatela en MaMothiba hebben 3 zoons en een dochter. De drie zoons hebben allemaal gestudeerd, de dochter zit nog op de middelbare school. Er is heel weinig werk in Lesotho. Maar op een of andere manier heeft Phatela goede connecties met een of meerdere NGO's in Lesotho. Een zoon werkte al een tijdje als driver voor World Vision, Mothiba de oudste werkt nu voor twee jaar bij een initiatief van Anglo American, die ex mijnwerkers leert te boeren. Daarnaast heeft Phatela het kweken van jonge fruitboompjes geleerd van een Duitse NGO in de jaren negentig. Als je dan ook weet dat de universiteit in Roma, waar de kinderen naar toe zijn geweest of nog studeren, gesticht is door paters en nog gesteund wordt door een aantal NGO's zie je hier toch een duidelijk voorbeeld van dat er ook nog iets goed gebeurt met ontwikkelings gelden, al of niet gedoneert door religieuze organisaties. Het leven is echter niet gemakkelijk, zie bijvoorbeeld ook de stormschade aan het huis van Phatela. Ze kunnen niet, bijvoorbeeld, even Apeldoorn bellen voor vervangende woonruimte. Ook keuzes die gemaakt moeten worden zijn heftig. Er is geen sociaal vangnet voor als het fout gaat. Het is dus allemaal behoorlijk extreem in onze ogen. Maar dat zie je dus niet terug binnen de familie. We zien harmonie en grote innerlijke kracht. Mooi om dit van dichtbij te mogen meemaken en hopenlijk samen aan iets moois te bouwen.

Storm schade

 

Nadat we de wijngaard hadden geïnspecteerd snel naar huize Thamae. Dat betekent een rondavel met bijgebouw zonder electricteit en water, maar wel met een prachtig uitzicht. MaMothiba (de vrouw van Phatela) was reeds aan het koken (bonen, water, olie en véél zout). Ongeluk had toegeslagen in de laatste maanden. Tijdens de storm was het dak van het bijgebouw afgeblazen en een muur ingestort. Naast het boeren was Phatela de laatste tijd dus ook behoorlijk druk met de reparatie. We hadden nog een cadeautje meegenomen in de vorm van twee lampjes die geheel werken op zonne energie. Met een big smile werden deze ontvangen.Na bij te hebben gepraat hadden we nog even tijd om vlak voor zonsondergang een aantal caves te bezoeken met prachtige rotstekeningen van de San, de originele bewoners van Zuid Afrika, maar ook Lesotho. Geen touristen bussen, maar 1 persoon die ons nog wel wilde gidsen. Ze bleek een historica te zijn (ook opgeleid op de universiteit van Roma, Lesotho) met een super goed geïnformeerd verhaal over deze rotstekeningen. Verhalen over mythen, kruiden, rituelen, geesten en dromen uit het verleden gekoppeld aan het leven van de Basutho in het heden bij een ondergaande zon. Verrijkt met vele indrukken gingen wij terug naar de Trading Post waar we overnachten.

Donsskimmel ook in Lesotho!

Donsskimmel dus. Met Phatela door de wijngaard heen gelopen en gevraagd wanneer de bladeren vielen. Toen de regens kwamen zei hij en dat bevestigde dus ons beeld. Donskimmel krijg je namelijk in de Kaap ook na veel regen. Vorig jaar was zo'n jaar in de Kaap. En dat hebben we geweten. Onze oogst was minimaal. Alhoewel we wisten dat er zomer regens waren in Lesotho waren we vorig jaar toch niet bang voor donskimmel in Lesotho. Waar zou deze skimmel vandaan moeten komen in een omgeving zonder wijngaarden. Dus de beslissing was toen genomen om helemaal niet te spuiten tegen ziektes. Dat was niet snugger dus. Donsskimmel zit ook in fruitbomen, die Phatela heeft en deze verspreid zich dus ook naar de wijngaard hebben we dit jaar geleerd!!!! In het volgende groeiseizoen zal er dus gespoten moeten worden. Anders geen wijn uit Lesotho. Minimaal, maar helemaal zonder, zoals we dit jaar in een aantal blokken op Groot Parys hebben gedaan, is niet mogelijk in Lesotho. Regens in het rijpings seizoen van de druiven heb je daar namelijk altijd. Geen mooie ziekte vrije droge zomers zoals in de Kaap. En zo leren we al vallend en opstaand het terroir van dit specifieke stukje Lesotho kennen.

Goede werken in Lesotho

Voordat we naar de wijngaard gingen, moesten we als (afvallige) Rooms Katholieken s'ochtends toch nog even langs bij de kathedraal van Lesotho, die gelegen is in... jawel Roma. De vorige paus was hier zelfs nog even op bezoek in 1988. Naast de kathedraal staat ook het toepasselijk genoemde St Mary's college. De beste leerlingen worden geselecteerd uit alle lagere scholen in Lesotho en dit creme de la creme mag dan naar dit college en vandaar naar de Universiteit, ook gelegen in Roma. Hier natuurlijk even naar binnen gelopen en de klas in. Veel vragen beantwoord van deze tieners en afgesproken dat we in augustus terug komen om verder te praten over hun dromen. Na dit spektakel in de auto de berg op richting Phatela. Zoals gezegd waren we heel benieuwd en dus auto snel geparkeert en bijna hollend naar de wijngaard. Wat we zagen was echter teleurstellend. De wijnstokken waren wel goed gegroeid, echter er zat haast geen blad meer aan terwijl het toch nog zeker geen herfst was en de druiven zagen er ook al niet blij uit. Oorzaak: donsskimmel. Dat was even slikken, dus!!